Canada neemt belang van 1,6 miljard in Cohere
De Canadese regering neemt een aandelenbelang in Cohere, het AI-bedrijf uit Toronto dat taalmodellen bouwt voor bedrijven en overheden. Premier Mark Carney maakte donderdag 29 oktober in Montreal bekend dat Ottawa tot 1,6 miljard Canadese dollar (ruim 1 miljard euro) in het bedrijf steekt. Het geld komt in delen en is gekoppeld aan harde afspraken over banen en rekenkracht in Canada.
Wat Canada precies koopt
Volgens de officiële aankondiging van het kantoor van de premier gaat het om een commerciële investering. De staat krijgt aandelen en deelt dus mee in een eventuele waardestijging. Private partijen investeren in dezelfde ronde: NVIDIA, het Canadese telecombedrijf Bell en de Duitse Schwarz Group (het moederbedrijf van Lidl en Kaufland).
Daar staan verplichtingen tegenover. Cohere moet voor 2030 minstens 1.000 technische banen in Canada creëren en minimaal 1,7 miljard Canadese dollar uitgeven aan extra rekencapaciteit in het land. Het bedrijf blijft in Canada ingeschreven en houdt zijn hoofdkantoor daar. De overheid betaalt in etappes uit en controleert per stap of Cohere de afspraken nakomt.
Hoe groot het belang in procenten wordt, staat nergens. Dat geldt ook voor de exacte voorwaarden per tranche.

Een ronde van 7 miljard
CEO Aidan Gomez vertelde persbureau AFP dat de overheidsbijdrage deel is van een financieringsronde van in totaal 7 miljard Canadese dollar. Daarmee zou Cohere 35,7 miljard Canadese dollar waard worden, schrijft France 24. “We zijn nu het grootste AI-bedrijf buiten de Verenigde Staten en China”, zei Gomez erbij.
Die claim leunt op de fusie met het Duitse Aleph Alpha. Het gecombineerde bedrijf krijgt een hoofdkantoor in Toronto en een in Berlijn. Aleph Alpha bracht eerder dit jaar nog het open model Kolibri uit. Cohere zelf richt zich op zakelijke toepassingen zoals zoeken in bedrijfsdocumenten, met producten als Rerank 5. Een consumentenchatbot zoals ChatGPT heeft het bedrijf niet.
Waarom Ottawa dit doet
Carney verpakte de investering als een kwestie van zelfbeschikking. “Dit is het moment dat bepaalt waar AI wordt gebouwd, hoe AI wordt bestuurd en wie AI dient”, zei hij volgens AFP. Hij waarschuwde dat AI-bedrijven die groot worden in andere landen in een crisis vaak “nationaal” blijken te zijn. De aankondiging viel vlak voor een top tussen Canada en de EU in Montreal. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak daar over “een sterke behoefte om samen op te trekken”, met de fusie tussen Cohere en Aleph Alpha als voorbeeld.
Canada is niet nieuw in dit spel. Eerder dit jaar staken Canada en Duitsland samen 300 miljoen in LawZero, de AI-veiligheidsorganisatie van Yoshua Bengio. Ook bij Cohere blijft veiligheid in de afspraken staan: het bedrijf werkt verder met het Canadese AI Safety Institute.
Wat betekent dit
Een westerse regering die rechtstreeks aandeelhouder wordt van een AI-lab is nog zeldzaam. Canada kiest voor een belang met voorwaarden in plaats van een subsidie, en dat model kan ook in Europa navolging krijgen. Via Aleph Alpha en de Schwarz Group zit er ook Duits geld en Duitse kennis in hetzelfde bedrijf.
Voor Nederlandse organisaties die twijfelen over het verwerken van gevoelige data bij Amerikaanse aanbieders groeit zo het aanbod aan alternatieven, naast Franse spelers als Mistral met Large 4. Of Cohere zijn banen en datacenters ook echt op tijd levert, wordt de komende jaren per tranche zichtbaar.
