Helft van Amerikanen gebruikt AI bij het winkelen

Voor het eerst gebruikt meer dan de helft van de Amerikaanse consumenten AI bij het winkelen. Marktonderzoeker NIQ (NielsenIQ) meldde op 24 september dat 51 procent van de ondervraagden in de voorgaande maand minstens een AI-tool inzette om een aankoop voor te bereiden. Het is de eerste meting van de Agentic Commerce Tracker die boven de 50 procent uitkomt.

Wat NIQ heeft gemeten

De tracker is een maandelijkse peiling onder ongeveer 500 Amerikaanse consumenten, uitgevoerd via het Quick Question-onderzoek van NIQ. Het onderzoek loopt ook in Canada, maar alleen de Amerikaanse cijfers zijn gepubliceerd. Liz Buchanan, president Noord-Amerika bij NIQ, noemt het passeren van de grens van 50 procent in het persbericht “a defining moment for the industry”. Tegen The Next Web zei ze dat AI-ondersteund winkelen een paar maanden geleden nog gedrag van early adopters was en nu mainstream is.

Aanbevelingen lopen voorop

Niet alle vormen van AI-gebruik zijn even ver. Productaanbevelingen op basis van AI zijn met 20 procent adoptie de grootste categorie. Persoonlijke winkelassistenten volgen met 16 procent. NIQ ziet dat consumenten AI vooral inzetten om opties te vergelijken en hun keuze te versmallen, niet om het winkelen zelf uit handen te geven. Het onderzoeksbureau omschrijft dat als het comprimeren van het beslismoment: de weg van orientatie naar aankoop wordt korter.

Van zoekbalk naar assistent

De cijfers sluiten aan op wat er dit jaar in de infrastructuur van online winkelen gebeurt. Amazon experimenteert met AI-beeldsuggesties in de zoekbalk, Visa koppelde eerder dit jaar betalingen aan ChatGPT en Visa, Mastercard en Ant werken aan een identiteitsstandaard voor AI-agents die namens een klant afrekenen. Ook de advertentiekant beweegt mee, met nieuwe advertentietools van OpenAI in ChatGPT.

NIQ zelf anticipeert op die verschuiving. Op 2 september kondigde het bureau samen met Similarweb een product aan dat meet hoe zichtbaar merken zijn in ChatGPT, Gemini, Google AI Mode, Perplexity en Claude. De lancering staat gepland voor het vierde kwartaal van 2026.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse webshops en merken is dit een Amerikaanse meting, dus geen directe voorspelling. De richting is wel herkenbaar: wie een product zoekt, stelt die vraag steeds vaker aan een chatbot in plaats van aan een zoekbalk. Dat verandert waar de winst zit. Productdata, reviews en specificaties moeten niet alleen leesbaar zijn voor bezoekers maar ook voor modellen die een korte lijst samenstellen. Buchanan formuleert het in het persbericht zo: de winnaars zijn de partijen die optimaliseren voor consumenten en voor de AI-systemen die hen helpen kiezen.

De cijfers zeggen nog weinig over hoeveel omzet er daadwerkelijk via AI loopt. Adoptie van een tool is iets anders dan een afgeronde transactie, en met een steekproef van 500 mensen per maand zijn de marges ruim. De volgende metingen van de tracker laten zien of 51 procent een piek was of een tussenstand.