Wekelijks AI-gebruik in Nederland verdubbeld naar 40 procent
Het wekelijks AI-gebruik onder Nederlanders is in een jaar tijd meer dan verdubbeld: van 19 naar 40 procent. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek What’s Happening Online van bureau Ruigrok, de negentiende editie van het rapport, gepubliceerd op 9 juli. Waar AI vorig jaar voor veel mensen nog iets was om mee te experimenteren, is het nu voor een groot deel van Nederland gewoon onderdeel van de dag geworden.
Het aandeel Nederlanders dat weleens een AI-toepassing heeft gebruikt steeg van 43 naar 65 procent. Actieve gebruikers besteden gemiddeld zo’n twee uur per week aan AI, meldt Ruigrok. De cijfers sluiten aan bij wat Google eerder deze maand liet zien: Gemini passeerde wereldwijd de grens van een miljard maandelijkse gebruikers, een teken dat AI-gebruik niet langer beperkt blijft tot een kleine groep early adopters.
ChatGPT blijft favoriet, Gemini en Copilot halen in
ChatGPT is nog altijd veruit de bekendste en meest gebruikte chatbot in Nederland, aldus het onderzoek. Wat wel verschuift is de tweede plaats: Gemini en Microsoft Copilot wonnen dit jaar flink terrein en kruipen dichter naar het niveau van ChatGPT. Die verschuiving past bij de manier waarop OpenAI zelf inzet op een breder publiek, met bijvoorbeeld de recente lancering van ChatGPT for Teens.
Ruigrok ziet ook een verandering in waar mensen AI voor inzetten. Naast zoeken en teksten maken, vragen steeds meer Nederlanders de chatbot om advies, over gezondheid, relaties of hoe ze een lastig gesprek op het werk moeten aanpakken. Die groei in adviesvragen is volgens het onderzoek een van de opvallendste trends van dit jaar.
Werk blijft de grootste aanjager
Op de werkvloer gaat de opmars nog sneller. Uit eerder onderzoek van Epoch en Ipsos, waar AI Feiten eerder over schreef, gaf al één op de vijf werknemers taken van collega’s aan een AI-tool. Tijdsbesparing en gemak noemen respondenten in het Ruigrok-onderzoek als het grootste voordeel. Wie AI wil inzetten voor dit soort taken, doet er goed aan om eerst te leren hoe je een prompt opbouwt: AI Feiten schreef eerder een stuk over het verfijnen van prompts met context, wat rechtstreeks bepaalt hoe bruikbaar het antwoord is.
“Wat ik in trainingen terugzie is precies wat dit onderzoek laat zien: mensen stellen AI steeds vaker persoonlijke vragen, over hun werk of privéleven, terwijl ze de tool nog niet altijd goed genoeg kennen om die antwoorden op waarde te schatten. Daar zit voor de meeste organisaties nog een wereld te winnen,” aldus Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer. Wie zelf wil leren hoe je AI effectiever en veiliger inzet, kan terecht bij de training prompts schrijven voor AI van TTM Communicatie.
Groeiend gebruik, groeiend wantrouwen
Opvallend is dat het enthousiasme niet zonder zorgen komt. Zestig procent van de ondervraagden twijfelt aan de betrouwbaarheid van AI-antwoorden, en een vergelijkbaar percentage is bang te afhankelijk te worden van de technologie. Die zorgen leven volgens Ruigrok in alle leeftijdsgroepen, met een iets hoger percentage onder oudere Nederlanders. Het is een patroon dat je ook terugziet in de discussie rond AI-watermerken: gebruikers willen weten of ze met een mens of een machine te maken hebben, ook als ze die machine dagelijks gebruiken.
Wat betekent dit
Nederland doorloopt in hoog tempo dezelfde curve die je bij eerdere technologiegolven zag: eerst voorzichtig experimenteren, dan snel normaliseren. Het verschil met bijvoorbeeld internetbankieren is dat de vertrouwenskwestie hier niet is opgelost voordat de adoptie doorzette. Voor bedrijven en scholen betekent dit dat trainen en uitleggen minstens zo hard nodig blijft als het aanbieden van de tools zelf: mensen gebruiken ChatGPT, Gemini en Copilot al massaal, maar begrijpen niet altijd waarom een antwoord wel of niet te vertrouwen is.
