Drones leggen drie Yandex-datacenters plat in vier dagen
Yandex heeft binnen vier dagen drie van zijn vijf grote datacenters geheel of gedeeltelijk zien uitvallen door droneaanvallen. Zondag ging ook de vestiging in de regio Vladimir plat. Daarmee raakt de Russische techgigant precies de rekenkracht kwijt waarmee het zijn taalmodel YandexGPT traint.
Drie aanvallen sinds donderdag
De reeks begon op donderdag 8 oktober in Sasovo, in de regio Rjazan. Volgens Meduza brak daar na een drone-inslag brand uit en kwam het datacenter volledig stil te liggen. Gebruikers meldden storingen bij Yandex Cloud, Yandex Disk en Yandex Documents. Ook sites van de Russische Spoorwegen en regionale overheden lagen eruit, omdat ze op die cloud draaien.
Een dag later werd een locatie in de regio Kaloega, ten zuidwesten van Moskou, gedeeltelijk uitgeschakeld. The Next Web meldt dat president Volodymyr Zelensky die aanval bevestigde en die een vergelding noemde voor Russische aanvallen. Het aandeel Yandex zakte daarop ruim 4 procent. Zondag volgde Vladimir. Yandex liet volgens AI Weekly weten dat de operaties daar “volledig zijn opgeschort” en dat de resterende infrastructuur instabiel is. Meer dan 80 clouddiensten gingen offline, waaronder de YandexGPT-API en ontwikkeltools voor bedrijven. Gewonden vielen er bij geen van de aanvallen.
Alle drie de AI-supercomputers geraakt
Voor de AI-ambities van Yandex is vooral Sasovo een zware klap. Daar stonden twee van de drie supercomputers waarmee het bedrijf zijn neurale netwerken traint: Lyapunov en Chervonenkis. Die laatste is de krachtigste van het bedrijf en stond in 2021 nog op plek 19 van de wereldwijde Top500-lijst, schrijft Meduza. Door de sancties en het gebrek aan nieuwe NVIDIA-chips zakte het systeem sindsdien weg. Volgens Tom’s Hardware draaien beide machines op NVIDIA A100-chips.
De derde supercomputer, Galushkin, staat in Vladimir. Met de aanval van zondag liggen dus alle drie de trainingsclusters van Yandex stil. Of de apparatuur in Sasovo te redden is, weet het bedrijf nog niet. Nieuwe hardware kopen is lastig: door de exportbeperkingen kan Yandex niet zomaar nieuwe NVIDIA-chips bestellen.
Datacenters zijn militaire doelwitten geworden
De aanvallen staan niet los van elkaar. Rusland valt volgens Meduza sinds eind september zelf Oekraïense datacenters aan en raakte daarbij faciliteiten van minstens acht bedrijven. Zelensky sprak volgens The Next Web over een reactie “in spiegelbeeld”. Ook in Oekraïne zelf speelt AI een rol in de oorlog, zoals te lezen is in ons stuk over Amsterdamse software die Oekraïense drones aan elkaar koppelt.
Opvallend is hoe kwetsbaar de Russische digitale economie blijkt. Yandex bood getroffen cloudklanten zelfs hulp aan bij het overzetten van hun data naar concurrenten. Yandex heeft nog twee grote datacenters over, in Ivanteevka en Mytisjtsji.
Wat betekent dit
Voor Russische bedrijven die op YandexGPT bouwen, betekent dit voorlopig onzekerheid. Training van nieuwe modellen ligt stil en de API is onbetrouwbaar. AI Weekly raadt klanten van Yandex Cloud aan om storingen van meerdere dagen als standaardscenario in te plannen.
Voor de rest van de wereld is de les breder. AI-rekenkracht zit in een handvol grote gebouwen, en die zijn fysiek kwetsbaar. Dat geldt ook voor de Europese plannen voor eigen capaciteit, zoals de Brabantse AI-supercomputer voor bedrijven. De discussie over beveiliging ging tot nu toe vooral over hackers (zie de recente aanvallen op AI-infrastructuur tijdens Pwn2Own Ireland) en over de geheimzinnigheid rond nieuwe datacenterprojecten. Na deze week staat ook fysieke bescherming op de agenda. Wie wil weten hoe de internationale afspraken over AI in oorlogstijd ervoor staan, leest ons eerdere stuk over het verzwakte VN-pact over AI-wapens.
