EU dwingt Google Android open te stellen voor AI-rivalen
Google moet Android openstellen voor concurrerende AI-assistenten. De Europese Commissie legde die verplichting op onder de Digital Markets Act, en de contouren worden nu pas echt zichtbaar: elf systeemfuncties die vandaag alleen voor Gemini gereserveerd zijn, moeten ook beschikbaar komen voor ChatGPT, Claude en Copilot. De deadline ligt in 2027.
Wat Gemini nu mag en de rest niet
Op een Android-toestel kan Gemini dingen die andere assistenten niet kunnen. Reageren op een wake-word, meekijken met wat er op het scherm staat, andere apps aansturen, systeemfuncties activeren. ChatGPT of Claude kun je wel als standaardassistent instellen, maar daarna houdt het grotendeels op: die apps blijven in hun eigen zandbak zitten. The Next Web beschrijft dat verschil als de kern van de zaak die de Commissie in januari opende onder artikel 6(7) van de DMA, het interoperabiliteitsartikel.
Er loopt een tweede spoor onder artikel 6(11), over het delen van geanonimiseerde zoekdata met rivaliserende zoekmachines en chatbotaanbieders, op redelijke en niet-discriminerende voorwaarden. Die toegang zou vanaf januari 2027 moeten gelden.
Alleen in Europa, en pas over een jaar
Het besluit geldt voor de EU en de EER. Amerikaanse Android-telefoons veranderen niet. Dat levert een bekend patroon op: Europese gebruikers krijgen een ander toestel dan Amerikaanse, met meer keuze in de systeemlaag en waarschijnlijk ook meer instelschermen. Wie niets doet, houdt Gemini.
De boetes zijn niet symbolisch. Bij overtreding van de DMA kan de Commissie tot 10 procent van de wereldwijde jaaromzet vorderen, bij herhaling tot 20 procent. Voor Alphabet praat je dan over tientallen miljarden. Google zelf houdt vol dat Android open van opzet is en dat beschikbaarheid via de Play Store volstaat, een standpunt dat het bedrijf in eerdere DMA-procedures ook innam.
Waarom de systeemlaag ertoe doet
De strijd om AI-assistenten verschuift van het chatvenster naar het besturingssysteem. Google zette die beweging zelf in gang door Google Assistant per 4 september uit te faseren en Gemini de plek te geven, en de Gemini-app passeerde onlangs een miljard maandelijkse gebruikers. OpenAI probeert langs een andere route binnen te komen, onder meer door ChatGPT naar Chrome te verhuizen na het stoppen van de Atlas-browser. Wie het toestel bestuurt, bestuurt de gewoonte.
Zodra een assistent je scherm mag zien en je apps mag aansturen, wordt de keuze voor een AI-aanbieder een keuze over je hele telefoon. Bedrijven die hun mensen trainen op één tool doen er verstandig aan die afhankelijkheid nu al te bespreken.
Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer, zie ook de AI-trainingen van TTM Communicatie
Wat betekent dit
Voor Nederlandse gebruikers verandert er voorlopig niets op het toestel. Interessanter is wat eraan vastzit: de Commissie behandelt diepe systeemtoegang als iets dat gedeeld moet worden, net zoals ze bij browsers en betaalsystemen deed. Dat opent de deur voor assistenten die echt namens je handelen, en het legt tegelijk de rekening bij de partij die het platform bezit. Voor bedrijven die nu een assistent uitrollen is de praktische les dat de keuze over een jaar minder vastligt dan vandaag. Wachten met een lock-in-contract kan lonen, ook omdat de transparantieverplichtingen uit de EU AI Act in dezelfde periode zwaarder gaan wegen.
